Sizin Yumurtanız Nasıl Olsun? Organik, Vejeteryan, diğer?

Hepimizin neredeyse gün aşırı tükettiği bir besin yumurta. Fakat yediğimiz yumurtaların ne kadar sağlıklı olup olmadığının farkında mıyız? Markete gittiğimizde yumurtaların yer aldığı raflarda envai çeşit ürünle karşılaşıyoruz. Organik, vejetaryen, serbest dolaşan tavuk yumurtası vb. Peki bunlar ne anlama geliyor? Bilinçli bir tüketici miyiz? Yoksa “yumurta sonuçta ne kadar sağlıksız olabilir ki?” diyenlerden mi?

Organik Yumurta

USDA (United States Department of Agriculture / Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı) standartlarına göre organik yumurta; sertifiye edilmiş organik ürünlerle beslenen tavukların ürettiği yumurta anlamına geliyor. Yani tavukların yediği besinlerde; hayvansal gıda, genetiği ile oynanmış gıda, sentetik gübre, tarım ilacı ya da diğer kimyasal katkı maddeleri bulunmuyor. Organik besinlerle beslenen tavuklara, yalnızca enfeksiyon durumlarında antibiyotik verilebiliyor. (Bunun aksine ticari üretim sistemlerinde tavuklar, düzenli aralıklarla antibiyotik ile takviye edilebiliyorlar).

Aynı standarta göre organik yumurtalar, kafezsiz (cage-free) ve açık havaya erişimi olan bir ortamda (free-range) yaşayan tavuklar tarafından üretilmeli. Ayrıca tavukların tüy dökme süreçlerini hızlandıracak, değiştirecek hiçbir işlemin de yapılmamıyor olması gerekiyor.

“Organik” dediğimiz yumurtaların en önemli özelliği sertifiye edilmek zorunda olmaları. Bu, müşteriler açısından doğru ürünü seçmeyi kolaylaştırıyor. Fakat aynı zamanda sertifikasyon süreci nedeniyle bu yumurtalar diğer ürünlere göre daha pahalıya mal oluyorlar.

Diğer Yumurta Türleri

Organik yumurta dışında en bilindik ürün “serbest dolaşan tavuk yumurtası (free-range)” olarak geçmekte. Bu adlandırmaya tabi olan yumurtalar, her ne kadar müşterilerin kafasında olumlu bir algı yaratıyor olsalar da aslında organik yumurtalar kadar sağlıklı değiller. Çünkü bu yumurtalar, organik olmayan ürünlerle beslenen, hatta bazen antibiyotik ve ilaç takviyesi yapılan tavuklar tarafından üretiliyorlar.

Benzer şekilde vejeteryan yumurtalar da, tavukların hayvansal gıdalar ile beslenmediğine işaret etmekteler. Fakat bu ürünleri alırken, herhangi bir antibiyotik kullanımının olup olmadığına dair bilgi almak mümkün olamıyor.

Ayrıca “serbest gezen tavuk yumurtası (free-range)”, “vejeteryan yumurta”, “kafessiz ortamda yaşayan tavuk yumurtası (cage-free)”, “antibiyotik içermeyen yumurta” ya da “çayırda beslenen tavuk yumurtası (pasturated)” gibi alternatif bütün yumurtalar, herhangi bir sertifikasyon sürecine tabi tutulmuyorlar.

Ne Yapmalı?

Yukarıda aktarılan bilgiler ışığında “organik yumurta” sertifikalı ürünler diğerlerine göre daha sağlıklı olması ile beraber yanıtlanması gereken hala birçok soru var. Örneğin; organik yumurta üretimi yaptığını söyleyen kuruluşlar, kuluçkaya yatacak olan ilk tavukları nereden ve hangi sağlık koşullarında almaktalar? Ayrıca kafessiz ve açık havaya erişimi olan bir ortamda yetiştiği söylenen tavuklar gerçekten de açık hava ile ne kadar temas edebilmekteler? Ortama ciddi anlamda ışık ve hava girmesini sağlayan önlemler alınmakta mı, yoksa binlerce tavuğun yaşadığı bir hangarda sadece dışarıdan hava girmesine izin veren basit bir havalandırma deliği mi bulunmakta? Bu açıdan bakıldığında bu şartların gerçekten de standarta belirtildiği ölçüde “sağlıklı” olduğunu söylemek mümkün olmayacaktır.

O nedenle, “organik yumurta” standardını sağlayan ve buna ek olarak kontrolleri belirli standartlara göre yapılmış çiftliklerde yetişen tavukların ürettiği yumurtaların hasımlarına göre daha sağlıklı olacağı sonucuna varılabilir.

by G. KARA

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *